ابن أبي أصيبعة ( مترجم : سيد جعفر غضبان )

224

عيون الأنباء في طبقات الأطباء ( فارسى )

« او گفت : تمايل نفس تو به كارهاى بد ، مانع از كار خير تو شود ؛ « او گفت : بسيارى از بزرگان را ديدم ، در موقع خريد غلام ، بهاى غلامى را كه تعليم يافته و بادانش و هنرمند است ، زيادتر و يا در موقع خريد اسبهاى اصيل بهاى آن را بيشتر مىپردازند ، ولى از خود غافلند و اين حساب را نمىكنند كه اگر كسى غلامى مثل خود آنها بر آنها ( بزرگان ) عرضه كند ، او را نخواهند خريد و قبول نمىكنند . و از امور بسيار قبيح در نظر من اين است كه بنده و غلام مساوى با مقدار پول باشد ، ولى ارباب و مالك را مجانى و بلاعوض هم كسى قبول نمىكند ؛ « او گفته است : سابقا اطباء خود را در مقام امراء دانسته ، و بيماران خود را مأمور خود فرض مىكردند و هرچه طبيب به آنها ( بيماران ) دستور مىداد عمل كرده و از آن تجاوز نمىنمودند و از اين جهت طب و طبابت در آن زمان برتر و بالاتر بود . ولى امروزه در زمان ما بيمار بمنزلهء امير و طبيب بمنزلهء مأمور است و اطباء رضايت كسانى را جلب مىكنند كه در مقامات بالا بوده و خدمت آنها را پذيرفته باشند و از خدمت به سلامتى آنان ( بزرگان ) دست برداشته‌اند ، لذا از وجود اطباء بهره‌اى برده نمىشود ؛ « ايضا گفته است : سابقا مردم دور هم جمع شده مجالس شرب و غناء تشكيل مىدادند و در آن مجالس در مورد انواع شرابها و اثرات آنها در مزاج و تأثير آهنگها در خشمشان صحبت مىكردند و بين انواع شرابها و آهنگها و آوازها مقايسه مىنمودند . امروزه همان مجامع را تشكيل مىدهند ، ولى صحبت آنها در بزرگى و كوچكى پياله‌ها است ؛ « او گفته است : هركس از كودكى متوجه اعمال خود بود و با تدبير رفتار كرد ، اميال و حركاتش معقول شده و ميانه‌رو مىگردد ، ولى آنكه عادت كرد از كودكى دنبال اميال و شهوات رود و از عمل به بعضى كارها خوددارى نكند ، چنين آدمى حريص و آزمند مىماند ، زيرا هرچه را كه انسان زياد انجام داد ، در عمل بدان قوى مىگردد و هر